De uitslag en Paars Plus
Donderdag 10 Juni 2010The day after. Na een lange verkiezingsnacht overheerst een dubbel gevoel. Zoals wel vaker bij een verkiezingsuitslag.
Uiteraard ben ik blij dat GroenLinks gewonnen heeft. Daarmee is het jarenlang uitdragen van een heldere boodschap en maandenlang keihard campagnevoeren beloond. Ik vreesde ervoor dat de premierstrijd tussen de VVD en de PvdA ons op het allerlaatste moment veel stemmen ging kosten, maar dat valt mee. We stonden gisteravond lang op 11 zetels, maar 10 zetels is ook een mooi resultaat. We zijn de enige linkse partij die wint!
Toch is er niet alleen maar reden tot vreugde. De VVD (31) blijft de PvdA (30) nipt voor, is de grootste partij van Nederland en levert waarschijnlijk de minister-president. Komt bij dat er een rechtse meerderheid is van VVD (31), PVV (24) en CDA (21). Dat is balen, maar toch lijkt het me niet logisch dat deze partijen het kabinet gaan vormen. Een meerderheid van 76 zetels is erg krap, zeker wanneer je rekening houdt met de zeer instabiele PVV-fractie. Iedereen kent de wankele positie van Hero Brinkman, maar wie weet voor welke verrassingen de nieuwe PVV-Kamerleden gaan zorgen. Verder kan deze coalitie weliswaar rekenen op steun van de grote winnaar de PVV (+15), maar de winst van deze partij weegt niet op tegen het verlies van het CDA (-20). Hier wordt mijns inziens iets te makkelijk aan voorbijgegaan. Ik denk dat het CDA er ook weinig zin in heeft om als kleinste partij in een coalitie aan te schuiven. De Brabantse CDA’ers die ik de voorbije weken sprak, gaven aan het niet erg te vinden wanneer hun partij zich weer gaat herbezinnen tijdens een ‘tocht door de woestijn’, zoals de 8 jaar oppositie ten tijde van Paars vaak worden genoemd.
Dan komen we bij de meest reële coalitie: Paars Plus, een kabinet van VVD (31), PvdA (30), D66 (10) en GroenLinks (10). Met de VVD (+9), D66 (+7) en GroenLinks (+3) zijn drie van de vier winnaars vertegenwoordigd, met de VVD en de PvdA de twee grootste partijen. Het is niet eenvoudig om een regeerakkoord te sluiten, maar programmatisch moet het mogelijk zijn om eruit te komen. Een pluspunt van dit kabinet is dat het recht doet aan rechtse en linkse kiezers.
Ook voor de VVD lijkt Paars Plus het meest wenselijk. De partij is voor het eerst in haar historie de grootste partij van het land. Ze zal er alles aan doen om 4 jaar de minister-president te mogen leveren. Met de instabiele PVV in het kabinet is het veel te risicovol dat er over een jaar weer verkiezingen zijn. Daarnaast wordt de invloed van de VVD in Paars Plus vergroot door de rechtse meerderheid in de Tweede Kamer. De partij kan dit gebruiken als permanent pressiemiddel richting coalitiepartners PvdA, D66 en GroenLinks. Geen fijne gedachte, maar wel de realiteit bij deze verkiezingsuitslag.
Tot slot aandacht voor mijn eigen Helmond. Het geweldige nieuws dat GroenLinks verdubbelt, weegt bijna niet op tegen het feit dat de PVV de grootste partij is geworden. Bijna 1 op de 4 Helmonders stemde op Geert Wilders. Daarin staat Helmond niet alleen. De PVV is de grootste partij in veel steden in het zuiden. Er is niet langer alleen sprake van een scheiding tussen stad en platteland, maar ook tussen het noorden en het zuiden van Nederland. Ons land lijkt nog nooit zo verdeeld geweest: een sombere afsluiting.
