Geschiedenis GroenLinks

GroenLinks landelijk

GroenLinks is opgericht op 1 maart 1989 als fusie van de Communistische Partij Nederland (1909), de Pacifistisch Socialistische Partij (1958), de Politieke Partij Radicalen (1968) en de Evangelische Volkspartij (1981). De partij streeft naar een duurzame en tolerante samenleving. GroenLinks heeft 20.709 leden (januari 2005), waarvan er ongeveer 50 in Helmond wonen. DWARS is de onafhankelijke politieke jongerenorganisatie die aan GroenLinks verbonden is.

De fractievoorzitter in de Tweede Kamer is het gezicht van GroenLinks. Femke Halsema vervult deze rol sinds 2002. Haar voorganger was Paul Rosenmöller, die vanaf 1994 vanuit zijn functie dé oppositieleider van Nederland was. Eerdere fractievoorzitters waren Pieter Lankhorst (1993-1994) en Ria Beckers-de Bruijn (1989-1993).

Ontwikkeling Tweede Kamer zetels GroenLinks
1948 - 8 (CPN)
1952 - 6 (CPN)
1956 - 7 (CPN) (*)
1959 - 5 (3 CPN, 2 PSP)
1963 - 8 (4 CPN, 4 PSP)
1967 - 9 (5 CPN, 4 PSP)
1971 - 10 (2 PPR, 6 CPN, 2 PSP)
1972 - 16 (7 PPR, 7 CPN, 2 PSP)
1977 - 6 (3 PPR, 2 CPN, 1 PSP)
1981 - 9 (3 PPR, 3 CPN, 3 PSP)
1982 - 9 (2 PPR, 3 CPN, 3 PSP, 1 EVP)
1986 - 3 (2 PPR, 1 PSP)
1991 - 6 (GL)
1994 - 5
1998 - 11
2002 - 10
2003 - 8
2006- 7

(*): In 1956 werd het totaal aantal kamerzetels van 100 naar 150 uitgebreid; zonder deze uitbreiding zou de CPN op vier zetels terechtgekomen zijn.

Klik hier voor meer informatie over GroenLinks


Groenlinks Helmond

Door Giel Van Hooff
GroenLinks heeft een boeiende voorgeschiedenis die maar amper beschreven is. Het hier volgende overzicht is dan ook maar beperkt. Ook in Helmond heeft de partij de oudste wortels in de communistische beweging. Hoe ver deze wortels teruggaan, is niet geheel duidelijk. In ieder geval was er in de jaren twintig en dertig, voor de oorlog, een groep van SDP- en later CPH-aanhangers in de stad. Bij de landelijke verkiezingen haalde deze partij enkele tientallen stemmen. Dit vooral dankzij de activiteiten van een zekere Jantje de Reijdt, ofwel de Stijsselblok. Voor zover we weten hebben de communisten in die periode nooit aan de raadsverkiezingen deelgenomen.

1946-1978
Dat veranderde na de bevrijding, toen mede onder invloed van een bredere waardering voor de rol van de communisten in het verzet, de nieuwe CPN op plaatsen waar ze voorheen nooit vertegenwoordigd was aan de verkiezingen deelnam. Ook in Helmond met redelijk succes. In 1946 kwam ze met 1 vertegenwoordiger in de raad, terwijl daarnaast ook nog de Democratisch Socialistische Arbeiderspartij een zetel in de wacht wist te slepen. Bij de verkiezingen in 1949 verdwenen beide partijen uit de raad, maar de CPNafdeling bleef wel bestaan en bleef het proberen bij de verkiezingen. Uiteindelijk keerde men in 1967 weer terug op het pluche, of beter gezegd in de arena. In datzelfde jaar meldde de PPR zich aan het Helmondse politieke front. Bij de verkiezingen in 1970 en 1974 maakte zij ? aanvankelijk alleen met de PvdA, de tweede keer ook met D?66 erbij ? deel uit van het zogeheten PAK, Progressief Akkoord, dat de eerste keer een aardig succes boekte met zes zetels. De jaren ?60 gingen ook verder niet aan Helmond voorbij: de CPN veroverde in 1970 zelfs 3 zetels, de grootste fractie in haar bestaan. Wel kwam er vervolgens behoorlijk wat concurrentie op het progressieve kiezersfront: naast de groepering Welzijn Helmond (olv. Sjef der Kinderen), kwamen in 1978 de Helmondse Volkspartij (waar ook leden van de PPR bij betrokken waren) en ook de SP voor de eerste keer meedingen naar de kiezersgunst, zij het beide zonder succes. Tot slot diende in 1980 een afdeling van de PSP zich aan, waarbij de kanttekening hoort dat al eerder, in 1967, zonder succes een PSPlijst meedeed, onder leiding van de directiesecretaris van de Vlisco!

1982-heden
Het werd dus dringen aan het linkerfront van het politieke spectrum, dat verder beheerst werd door KVP en CDA. Samenwerking was dus geboden en zo kwam in 1982 een soort voorloper van GroenLinks tot stand, een gezamenlijke lijst van CPN, PSP en PPR, die 2 zetels behaalde. Blijkbaar kwam die samenwerking iets te vroeg: politieke onervarenheid en profileringdrang van de PSP zorgde al gauw voor een breuk, die zich niet makkelijk liet lijmen. Bij de volgende verkiezingen, in 1986, kwam een combinatie van CPN en PSP met ongebondenen tot stand, waarbij de PPR buiten spel kwam te staan. De CPN, die in Helmond altijd een redelijk zelfstandige koers had gevaren, was in deze jaren volop in beweging en verjongd en vernieuwd; een behoorlijk aantal oudgedienden was inmiddels overgegaan naar de VCN (die in 1986 ook ? tevergeefs ? deelnam aan de verkiezingen). De kiezers beloonden dit nieuwe initiatief echter maar mager: vier jaar lang was GroenLinks niet vertegenwoordigd in de raad. Achteraf mogen we stellen dat deze gedwongen afwezigheid wel betekende dat het interne politieke gebeuren heel aardig bloeide, met onder meer een goed ledenblad. Informele contacten met PPRleden bleven en mede op basis daarvan konden de ?gelederen? gelukkig weer gesloten worden. Bij de verkiezingen in de jaren ?90 wist GroenLinks telkens 2 zetels te bemachtigen. De laatste verkiezingsresultaten, in 2002 en 2006, waren wat minder waardoor we net die tweede zetel misten.

Klik hier voor meer informatie over GroenLinks Helmond